- چکیدهٔ یافتهها
- تلومر چیست؟
- طراحی و جمعیت مطالعه
- چرا قهوه ممکن است اثر بگذارد؟
- چقدر قهوه؟ (اعتدال و احتیاطات)
- محدودیتها و نکات تفسیر
- پرسشهای متداول
- نوبت و مشاوره آزمایشگاهی
- منابع
چکیدهٔ یافتهها
مطالعهای در BMJ Mental Health گزارش کرد که مصرف ۳ تا ۵ فنجان قهوه در روز در برخی افراد دچار اختلالات روانپزشکی عمده، با تلومرهای بلندتر و معادل حدود ۵ سال جوانتر بودن سن زیستی همراه است. در مقابل، مصرف بیش از ۵ فنجان چنین مزیتی نشان نداد.
تلومر چیست؟
تلومرها توالیهای تکراری DNA در انتهای کروموزومها هستند که از آسیبدیدگی آنها محافظت میکنند. با افزایش سن، تلومرها کوتاه میشوند و بهعنوان نشانگر سن سلولی/زیستی شناخته میشوند.
طراحی و جمعیت مطالعه
- طرح: مقطعی (Cross-sectional).
- نمونه: ۴۳۶ نفر (۱۸–۶۵ سال) با تشخیصهای: طیف اسکیزوفرنی، اختلالات خلقی، دوقطبی یا افسردگی اساسی همراه با پسیکوز.
- محل/زمان: چهار واحد روانپزشکی در اسلو، نروژ (طرح TOP)، جمعآوری دادهها ۲۰۰۷–۲۰۱۸.
- نتیجهٔ کلیدی: عدم مصرف قهوه → تلومر کوتاهتر؛ مصرف ۳–۵ فنجان/روز → تلومر بلندتر؛ ≥۵ فنجان/روز → بدون مزیت افزوده.
چرا قهوه ممکن است اثر بگذارد؟
بهنظر میرسد بخشی از اثرات احتمالی قهوه از پلیفنولها و ترکیبات زیستفعال آن (مانند کلروژنیک اسید و تریگونلین) ناشی شود که با کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب، روند کوتاهشدن تلومر را کند میکنند. این اثر الزماً به کافئین وابسته نیست.
چقدر قهوه؟ (اعتدال و احتیاطات)
- بازهٔ مفید: ۳–۵ فنجان در روز در مطالعه با سن زیستی کمتر همراه بود.
- افراط ممنوع: مقادیر بالاتر میتواند کیفیت خواب را کاهش دهد و استرس اکسیداتیو را افزایش دهد.
- احتیاطات: بارداری، پرفشاری خون کنترلنشده، ریفلاکس/زخم معده، اختلالات خواب، اضطراب—پیش از افزایش مصرف با پزشک مشورت کنید.
- سبک زندگی: خواب کافی، تغذیهٔ کامل و مدیریت استرس، اثربخشی کلی را تعدیل میکنند.
محدودیتها و نکات تفسیر
مطالعه مقطعی است و علیت را اثبات نمیکند. مصرف قهوه خوداظهاری بود و نوع/غلظت/زمان مصرف ثبت نشد. تلومر تنها یکی از نشانگرهای سن زیستی است و بهتر است در کنار ساعت اپیژنتیک و سن مغزی بررسی شود.
پرسشهای متداول
آیا قهوهٔ بدون کافئین هم همین اثر را دارد؟
ممکن است بخشی از مزایا به پلیفنولها مربوط باشد، اما مطالعه بهطور جداگانه دکاف را تحلیل نکرده است؛ شواهد مستقیم محدود است.
آیا هرچه قهوه بیشتر، بهتر؟
خیر. در این کار، بازهٔ ۳–۵ فنجان مرتبط با مزیت بود؛ با افزایش بیشتر، اثر از بین رفت یا ممکن است معکوس شود.
قهوه جایگزین سبک زندگی سالم میشود؟
خیر؛ قهوه حداکثر یک تکمیلکننده کنار خواب کافی، تغذیهٔ کامل، فعالیت بدنی و ترک دخانیات است.
نوبت و مشاوره آزمایشگاهی
برای پایش نشانگرهای التهاب/استرس اکسیداتیو یا دریافت مشاوره تغذیهای، با ما تماس بگیرید.
- آدرس: تهران، خیابان پاسداران، بعد از گلستان اول، پلاک ۳۲۷، طبقهٔ اول
- تلفن: 02122550550
🌿 آزمایشگاه گلستان | همراه مطمئن سلامت شما 🌿
منابع
- Medical News Today – گزارش خبری و گفتوگو با متخصصان (ترجمه و بازنویسی فارسی).
- BMJ Mental Health – مقالهٔ اصلی دربارهٔ قهوه، تلومر و سن زیستی.
